Wat is CBN (cannabinol)?

CBN (cannabinol) is een minder bekende cannabinoïde die ontstaat wanneer THC oxideert terwijl cannabis ouder wordt. Het bindt zwak aan CB1-receptoren, ongeveer tien keer minder sterk dan THC, en is daardoor veel minder bedwelmend. Kleine studies bij mensen brengen het in verband met minder keren wakker worden 's nachts, maar het bewijs rond slaap is nog pril en wisselend.

CBN, kort voor cannabinol, ontstaat in cannabis wanneer THC begint af te breken. Het komt maar in kleine hoeveelheden voor en is niet zo sterk als THC, maar het maakt wel deel uit van de totale mix van stoffen in de plant.

Formula Swiss maakt een CBN-olie van 5%, en we zijn betrokken bij een studie van de Rijksuniversiteit Groningen naar CBD, CBN en slaap. Daarom volg ik het onderzoek naar CBN op de voet, ook de resultaten die minder gunstig zijn dan de marketing eromheen.

Belangrijkste punten

• CBN (cannabinol) is een cannabinoïde uit de cannabisplant, die meer dan 100 bekende cannabinoïden bevat. Het is veel minder psychoactief dan THC, al zijn bij grotere hoeveelheden milde effecten gemeld.
• CBN verschilt van THC en CBD, met een eigen wisselwerking met de receptoren van het lichaam en andere kenmerken.
• CBN wordt momenteel onderzocht op zijn wisselwerking met de systemen van het lichaam, waarbij verschillende mogelijke effecten worden bestudeerd.
• Het onderzoek naar CBN is nog beperkt vergeleken met CBD, wat ruimte biedt voor verder wetenschappelijk onderzoek.
• Inzicht in de aard van CBN kan mensen helpen weloverwogen keuzes te maken wanneer ze cannabinoïdeproducten verkennen die bij hun voorkeuren passen.

CBN en zijn plaats in de cannabisfamilie

Cannabinol (CBN) is een minder bekende cannabinoïde vergeleken met het bekendere tetrahydrocannabinol (THC) en cannabidiol (CBD).

CBN ontstaat van nature wanneer THC in de cannabisplant ouder wordt en wordt blootgesteld aan lucht, licht en warmte (Fairbairn et al., 1976). Het resultaat is een stof met een veel zwakkere werking op de CB1-receptor dan THC; onderzoekers beschrijven het als ongeveer tien keer minder krachtig (Rhee et al., 1997).

Anders dan THC wordt het bij gebruikelijke hoeveelheden meestal niet als bedwelmend beschouwd, al zijn bij grotere hoeveelheden milde psychoactieve effecten gemeld. Dat geeft het een eigen plaats binnen de familie van cannabinoïden. Hoewel de belangstelling voor CBN groeit, blijven het aanbod en de variatie van CBN-producten nog achter bij die van CBD.

Het onderzoek naar CBN blijft zich ontwikkelen. De rol van CBN in het bredere onderzoek naar cannabisstoffen past bij een bredere verschuiving naar een beter begrip van minder bekende cannabinoïden.

Hier volgt een korte samenvatting van enkele belangrijke cannabinoïden en de kenmerken die er vaak mee in verband worden gebracht:

Wat zijn cannabinoïden?

Hoewel CBN minder bekend is dan THC en CBD, groeit de belangstelling voor de unieke eigenschappen ervan gestaag, nu onderzoek de mogelijke toepassingen blijft verkennen.

Het veel mildere psychoactieve profiel van CBN vergeleken met THC en de eigen kenmerken onderscheiden het van andere cannabinoïden, en het blijft aandacht trekken als interessante plantaardige stof.

Hoe CBN verschilt van THC en CBD

CBN ontstaat van nature in de cannabisplant wanneer THC ouder wordt en afbreekt, vooral bij blootstelling aan warmte, lucht en licht. Daaruit ontstaat een stof die doorgaans als minder krachtig dan THC wordt beschouwd.

CBN wordt niet rechtstreeks door de enzymen van de plant gemaakt, maar ontstaat vooral door niet-enzymatische oxidatie van THC. Daarom komt het in oudere cannabis in hogere gehaltes voor. Dat geeft het een eigen plaats binnen de cannabisfamilie.

Hoe CBN van nature uit THC ontstaat

CBN ontstaat van nature wanneer THC, de belangrijkste psychoactieve stof in cannabis, na verloop van tijd afbreekt. Blootstelling aan warmte, licht en lucht versnelt deze omzetting, waarbij CBN ontstaat, een cannabinoïde met een veel lager psychoactief vermogen.

Door dit natuurlijke proces verschilt CBN duidelijk van THC en CBD in chemische structuur en kenmerken.

Wat is THC (tetrahydrocannabinol)?

CBN, CBD en THC vergeleken

THC staat algemeen bekend om zijn psychoactieve effecten, terwijl CBD en CBN aandacht trekken om hun eigenschappen zonder de mentale toestand wezenlijk te veranderen. Hoewel CBN in hogere concentraties milde psychoactieve reacties kan geven, blijft het veel minder krachtig dan THC.

THC activeert cannabinoïdereceptoren rechtstreeks. CBN en CBD werken anders op deze receptoren in (Pertwee, 2008): CBN bindt er ook rechtstreeks aan, maar als een veel zwakkere partiële agonist dan THC, terwijl CBD ze meestal indirect lijkt te beïnvloeden. Daardoor hebben de cannabinoïden verschillende kenmerken.

Het onderzoek naar CBD is uitgebreider dan dat naar CBN, met studies naar de wisselwerking met de systemen van het lichaam en de bredere bijdrage aan het welzijn.

Wat is CBD (cannabidiol)?

Kijkt u liever dan dat u leest? Deze video behandelt de belangrijkste punten uit het artikel:

Belangstelling voor de mogelijkheden van CBN

Hoewel het onderzoek naar CBN minder uitgebreid is dan de studies naar CBD, hebben de eerste onderzoeken belangstelling gewekt voor de manier waarop deze cannabinoïde, die veel minder psychoactief is dan THC, kan inwerken op de natuurlijke processen van het lichaam.

Verbanden tussen cannabinol en rust

Verschillende studies hebben onderzocht hoe CBN samenwerkt met andere cannabinoïden, vooral THC, in verband met zijn eigen eigenschappen. Op basis van het beschikbare onderzoek, vooral kleine, oudere studies bij mensen en dierstudies, zijn er enkele aanwijzingen voor een verband tussen CBN en de natuurlijke rustcyclus. Een overzicht uit 2021 concludeerde echter dat het gepubliceerde bewijs onvoldoende was om beweringen over slaap te onderbouwen (Corroon, 2021). Sindsdien hebben twee gerandomiseerde studies enkele effecten op de slaap gemeld (zie hieronder).

CBN en lichamelijk comfort

Onderzoek heeft ook bekeken hoe CBN inwerkt op de receptoren van het lichaam, wat belangstelling heeft gewekt voor de specifieke wisselwerkingen en mogelijke toepassingen ervan binnen het cannabinoïdeonderzoek. Er is uitgebreider onderzoek nodig.

CBN en het denkvermogen

Een laboratoriumstudie uit 2022 aan het Salk Institute vond dat CBN zenuwcellen in kweek beschermde tegen oxidatieve celdood door in te werken op hun mitochondriën, los van de cannabinoïdereceptoren (Liang et al., 2022). Deze resultaten zijn preklinisch en voorlopig, maar ze wijzen op een belangrijke richting voor toekomstig onderzoek naar minder bekende cannabinoïden.

Wetenschappelijke belangstelling voor cannabinol en ontspanning

De eigenschappen van cannabinol (CBN) hebben de afgelopen jaren aandacht gekregen, vooral in discussies over ontspanning en rust (Bonn-Miller et al., 2024). Producten met CBN zijn inmiddels op de markt, vaak gecombineerd met andere ingrediënten die met een rustgevende ervaring worden geassocieerd.

Ondanks de groeiende populariteit blijven er vragen over de specifieke rol van CBN en over hoe het binnen deze formules werkt. Wetenschappelijk onderzoek blijft de eigen kenmerken en mogelijke toepassingen verkennen.

CBN en het verband met natuurlijke rust

De wetenschappelijke belangstelling voor de mogelijke rol van CBN bij rust gaat terug tot kleine studies bij mensen uit de jaren zeventig en tachtig. In een studie uit 1975 met vijf mannelijke vrijwilligers (Karniol et al., 1975) meldden de deelnemers geen slaperigheid na alleen CBN, maar voelden ze zich meer onder invloed, duizelig en slaperig wanneer CBN met THC werd gecombineerd dan met alleen THC.

Deze studies waren echter klein en beperkt van opzet, en er is meer onderzoek nodig om beter te begrijpen in hoeverre CBN in verband staat met natuurlijke rustpatronen.

Recent onderzoek is ook begonnen met het verkennen van lopende studies naar CBN en slaappatronen. Een studie uit 2024 in Neuropsychopharmacology vond dat CBN, per injectie toegediend aan mannelijke ratten, zowel de REM- als de non-REM-slaap verlengde. Dat is vroeg preklinisch bewijs voor de slaapgerelateerde eigenschappen.

Er is ook een kleine klinische pilotstudie opgezet, de CUPID-studie, om de effecten van CBN op de slaap en het functioneren de volgende dag te onderzoeken bij 20 volwassenen met een slapeloosheidsstoornis. De in 2026 gepubliceerde resultaten lieten geen verandering zien in de belangrijkste uitkomst, de tijd dat men wakker lag na het eerste inslapen. Bij de grotere hoeveelheid vielen de deelnemers echter sneller in slaap, beoordeelden ze hun slaapkwaliteit beter en hadden ze minder ontwaakreacties in de hersenen.

In een grotere studie uit 2024 met 293 volwassenen verminderde CBN het aantal keren 's nachts wakker worden en de algemene slaapverstoring vergeleken met placebo (Bonn-Miller et al., 2024). Lees onze gids over CBD-olie en slapen.

In populaire discussies wordt CBN vaak met ontspanning in verband gebracht. Hoewel de eerste resultaten veelbelovend zijn, is er nog veel meer bewijs nodig om de rol van CBN bij rust te bevestigen.

Tegenwoordig zijn er allerlei producten waarin CBN wordt gecombineerd met andere ingrediënten die traditioneel met ontspanning worden geassocieerd. Vaak gaat het om combinaties van CBN met melatonine, een hormoon, of met planten die traditioneel met rust in verband worden gebracht, zoals:

Hoewel anekdotische verhalen wijzen op een verband tussen CBN en rust, is verder klinisch onderzoek nodig om deze waarnemingen te onderbouwen.

Wetenschappelijke belangstelling voor CBN en lichamelijk comfort

Wetenschappelijk onderzoek wijst erop dat CBN de gevoeligheid van spieren kan beïnvloeden in diermodellen. Een studie uit 2019 in de Archives of Oral Biology (Wong en Cairns) onderzocht hoe cannabinoïden die de auteurs als niet-psychoactief omschreven, waaronder CBN, de spiergevoeligheid bij vrouwelijke ratten beïnvloeden.

In deze studie wekten de onderzoekers spiergevoeligheid op door zenuwgroeifactor (NGF) in de kauwspier te brengen, een model voor spierpijnaandoeningen zoals temporomandibulaire aandoeningen (TMD). Daarna dienden ze injecties in de spier toe met CBN, cannabidiol (CBD) of een combinatie van beide.

De resultaten lieten zien dat CBN en CBD, afzonderlijk of samen, de door NGF opgewekte mechanische gevoeligheid van de kauwspier bij de ratten verminderden, waarbij de combinaties een langer aanhoudende vermindering gaven dan elk van beide stoffen alleen. Deze waarnemingen wijzen erop dat CBN perifere reacties in modellen voor spierklachten zou kunnen beïnvloeden.

Hoewel studies met CBN en CBD samen op mogelijk aanvullende effecten wijzen, zijn uitgebreide klinische studies bij mensen nog nodig om beter te begrijpen hoe CBN inwerkt op de natuurlijke systemen van het lichaam die met zenuw- en spierreacties te maken hebben.

Klinische studies bij mensen zullen essentieel zijn om de eerste waarnemingen te bevestigen en de kenmerken van CBN beter te begrijpen.

Risico's en bijwerkingen van CBN

Het onderzoek naar CBN staat nog aan het begin, en het volledige veiligheidsprofiel is nog niet vastgesteld. Anders dan bij CBD, waarvan de mogelijke bijwerkingen en wisselwerkingen met andere stoffen beter zijn gedocumenteerd, komt informatie over de effecten van CBN nog maar net beschikbaar.

Zolang er geen uitgebreidere gegevens zijn, verdienen nieuwe stoffen zoals CBN voorzichtigheid. Hoewel CBN vaak als niet-psychoactief wordt beschreven, kunnen hoge concentraties mogelijk milde psychoactieve reacties geven.

Wie overweegt CBN deel te laten uitmaken van zijn welzijnsroutine, doet er goed aan eerst een deskundige zorgverlener te raadplegen, vooral vanwege mogelijke wisselwerkingen met andere medicijnen of onderliggende aandoeningen. In laboratoriumtests remt CBN de leverenzymen CYP2B6, CYP2C9 en CYP2E1 (Nasrin et al., 2021). Onze gidsen behandelen wisselwerkingen tussen CBD en medicijnen en bijwerkingen van CBD.

Hieronder een overzicht van de momenteel bekende bijwerkingen en mogelijke risico's van CBN en andere cannabinoïden:

Aandachtspunten bij het gebruik van CBN

De kennis over geschikte hoeveelheden CBN ontwikkelt zich nog, en er zijn nog geen formele richtlijnen vastgesteld. Terwijl het onderzoek zich verder ontwikkelt, wordt erkend dat mensen verschillend op cannabinoïden kunnen reageren.

Het is altijd verstandig een zorgverlener te raadplegen voordat u cannabinoïden zoals CBN aan uw routine toevoegt, zeker nu het onderzoek nog in ontwikkeling is. Door rekening te houden met uw persoonlijke gezondheid, bestaande behandelingen en individuele behoeften kunt u weloverwogen en evenwichtige beslissingen nemen.

Hoewel wetenschappelijke kaders voor CBN nog in ontwikkeling zijn, helpt een doordachte, persoonlijke aanpak om cannabinoïden zorgvuldig en met oog voor individuele verschillen te verkennen.

Voor huidproducten is een relevante bevinding dat CBN in laboratoriumtests ongeveer even goed door menselijke huid dringt als CBD (Stinchcomb et al., 2004).

Lopend onderzoek naar CBN

Hoewel er nog hiaten zijn in de wetenschappelijke kennis over CBN, blijft de belangstelling om deze cannabinoïde te begrijpen groeien, zowel onder onderzoekers als bij het publiek.

Lopende studies proberen de kenmerken van CBN beter te omschrijven, waaronder de eigen eigenschappen en de wisselwerking met andere cannabinoïden en terpenen. Naarmate het wetenschappelijk onderzoek vordert, zal het bewijs over CBN naar verwachting toenemen en meer inzicht geven in de mogelijke toepassingen.

Recente uitspraken van gerespecteerde instanties onderstrepen deze groeiende belangstelling. Zo publiceerden de Amerikaanse National Institutes of Health (NIH) in 2022 een oproep om onderzoek te doen naar de biologische eigenschappen van minder bekende cannabinoïden, waaronder CBN, vooral op gebieden zoals pijn en neurologische aandoeningen (NIH Notice NOT-AT-22-027).

Ook de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) noemde CBN in 2021 bij de opkomende cannabinoïden in een plan om betere gegevens te verzamelen over de veiligheid en kwaliteit van producten afkomstig van cannabis (FDA Cannabis-Derived Products Data Acceleration Plan).

De belangstelling voor cannabinoïden in het algemeen is de afgelopen jaren sterk toegenomen, en CBN is deel gaan uitmaken van die groeiende aandacht. Onderzoekers verkennen niet alleen de eigen kenmerken van CBN, maar ook de rol ervan binnen het bredere profiel van cannabinoïden en plantenstoffen.

Toekomstige bevindingen kunnen een beter inzicht geven in hoe CBN past binnen het bredere onderzoek naar cannabinoïden. Verder onderzoek zal echter bepalend zijn voor hoe CBN in de toekomst in verschillende contexten wordt bekeken.

Het is de moeite waard om de ontwikkelingen in het onderzoek te blijven volgen. Naarmate de kennis groeit, blijft zorgvuldige aandacht voor veiligheid en kwaliteit essentieel bij elk product op basis van cannabinoïden.

Onze CBN-olie is een cosmetisch product voor gebruik op de huid: bekijk de CBN-olie van Formula Swiss.

Lees meer over CBD, een van de bekendste cannabinoïden