CBD (cannabidiol) is een natuurlijke cannabinoïde uit hennep waar u niet high van wordt. CBD-olie werkt in op verschillende signaalsystemen in het lichaam, waaronder het endocannabinoïde systeem, maar onderzoekers weten nog niet welk mechanisme welk effect verklaart. Eén CBD-geneesmiddel is in de EU goedgekeurd voor drie zeldzame vormen van epilepsie; voor andere toepassingen loopt het onderzoek nog.
De belangrijkste feiten
- Volledige naam
- Cannabidiol, brutoformule C21H30O2 (PubChem, geraadpleegd in oktober 2026)
- Waar het in zit
- Vooral in de bloemen en bladeren van hennep; de zaden bevatten bijna geen CBD
- Ontdekt
- Geïsoleerd door Roger Adams in 1940; de structuur werd in 1963 opgehelderd door Mechoulam en Shvo
- Word je high van CBD?
- Nee. De WHO vond bij mensen geen aanwijzingen voor misbruik- of verslavingspotentieel (rapport 2018)
- Goedgekeurd geneesmiddel (stand oktober 2026)
- Epidyolex, sinds 19 september 2019 in de EU toegelaten bij aanvallen door het syndroom van Lennox-Gastaut, het syndroom van Dravet en tubereuze sclerose complex
- Onze oliën (stand oktober 2026)
- Cosmetische producten voor gebruik op de huid, full spectrum of THC-vrij broad spectrum
Wat is CBD?
Cannabidiol, afgekort CBD, is een van de meer dan honderd cannabinoïden die de cannabisplant aanmaakt. In industriële hennep is het meestal de belangrijkste cannabinoïde, terwijl cannabis die op THC is veredeld er doorgaans minder van bevat. De plant maakt CBD eerst aan als zuur, CBDA, dat door warmte overgaat in CBD (zie Wat is CBDA?). Een overzicht van alle cannabinoïden vindt u in de lijst van cannabinoïden.
De Amerikaanse chemicus Roger Adams isoleerde CBD in 1940 uit een extract van wilde hennep uit Minnesota. De volledige structuur werd pas in 1963 beschreven door Raphael Mechoulam en Yuval Shvo. CBD heeft dezelfde brutoformule als THC, C21H30O2, maar de atomen zitten anders aan elkaar: bij CBD is een van de ringen van het molecuul open. Dat verschil verklaart waarom CBD de receptor in de hersenen die een high geeft niet activeert.
Wat is CBD-olie?
CBD-olie is een hennepextract met CBD, verdund in een draagolie zoals hennepzaadolie, olijfolie of MCT-olie tot een vaste sterkte. Het percentage op het etiket geeft aan hoeveel CBD er in de olie zit: 1% staat gelijk aan 10 mg CBD per ml. Onze gids over het CBD-gehalte per druppel rekent elke sterkte om naar milligram per druppel.
| Soort | Wat het extract bevat | THC | In ons assortiment |
|---|---|---|---|
| Full spectrum | CBD plus andere cannabinoïden uit hennep, zoals CBG, CBC en CBN, en de natuurlijke terpenen | Natuurlijke sporen; onze specificatie is minder dan 0,2% | Ja |
| Broad spectrum | CBD plus andere cannabinoïden en terpenen, zonder THC | THC-vrij; onze specificatie is 0% | Ja |
| Isolaat | Alleen CBD; de andere stoffen uit de plant zijn verwijderd | Geen | Nee |
Het volledige verschil leest u in full spectrum, broad spectrum of isolaat. CBD-olie is iets anders dan hennepzaadolie: die wordt uit de zaden geperst en bevat bijna geen CBD. Zie hennepolie vs CBD-olie.
Hoe werkt CBD-olie in het lichaam?
Het lichaam heeft een eigen signaalnetwerk, het endocannabinoïde systeem. Het bestaat uit receptoren (CB1 en CB2), lichaamseigen cannabinoïden zoals anandamide, en enzymen die deze stoffen aanmaken en afbreken. THC activeert de CB1-receptor rechtstreeks; CBD doet dat niet. In celstudies verminderde CBD juist hoe sterk THC en 2-AG de CB1-receptor activeerden (Laprairie et al., 2015).
CBD werkt ook buiten het endocannabinoïde systeem. Het WHO-rapport uit 2018 noemt onder meer remming van de opname van adenosine, meer activiteit bij de serotonine-5-HT1A-receptor en bij glycinereceptoren, en blokkade van de receptor GPR55. Het rapport voegt eraan toe dat niet duidelijk is welk van deze mechanismen, als er al een is, verantwoordelijk is voor de mogelijke effecten van CBD (WHO, 2018).
Daarnaast remt CBD de afbraak van anandamide. In een klinische studie steeg het anandamidegehalte in het bloed van deelnemers die CBD kregen (Leweke et al., 2012). Hoe het hele systeem in elkaar zit, leest u in onze gids over het endocannabinoïde systeem.
Wat doet CBD-olie met je hersenen? Word je er high van?
Van CBD word je niet high. Het WHO-rapport beschrijft een studie waarin 600 mg CBD via de mond niet verschilde van placebo op schalen voor bedwelming, stemming en psychotische verschijnselen, terwijl 10 mg THC wel bedwelming en euforie gaf. De WHO concludeert dat CBD bij mensen geen effecten laat zien die wijzen op misbruik- of verslavingspotentieel (WHO, 2018).
In een rijtest van de Universiteit Maastricht reden 26 deelnemers 100 km over de openbare weg na het verdampen van verschillende soorten cannabis. Cannabis met vooral CBD verschilde niet van placebo; cannabis met vooral THC deed het slingeren over de rijstrook in het eerste uur na gebruik toenemen (Arkell et al., 2020).
Niet bedwelmend betekent niet dat CBD niets doet in de hersenen: het werkt in op receptoren die ook daar voorkomen. Het volledige verschil met THC staat in CBD vs THC.
Wat voel je als je CBD-olie gebruikt?
Geen roes en geen veranderde waarneming. In studies was slaperigheid de bijwerking die het vaakst werd gemeld, vooral bij hoge doses zoals bij geneesmiddelen (Chesney et al., 2020). Rijd dus niet als u zich slaperig voelt. Wordt u getest op drugs, lees dan CBD, drugstest en autorijden.
Waarvoor wordt CBD onderzocht?
De best onderbouwde toepassing is medisch. Epidyolex, een CBD-geneesmiddel op recept, is sinds 19 september 2019 in de EU toegelaten. Het wordt samen met clobazam gebruikt bij het syndroom van Lennox-Gastaut en het syndroom van Dravet, en samen met andere epilepsiemiddelen bij tubereuze sclerose complex, vanaf twee jaar (EMA). In een studie met 120 kinderen en jongvolwassenen met het syndroom van Dravet daalde het aantal aanvallen met CBD meer dan met placebo (Devinsky et al., 2017).
Voor andere onderwerpen, zoals angst, slaap, huid en gewrichten, zijn de studies kleiner en de resultaten deels wisselend. Onze gids Waar is CBD-olie goed voor? zet per onderwerp op een rij wat bij mensen is aangetoond en wat nog wordt onderzocht. CBD-producten voor consumenten, ook die van ons, zijn geen geneesmiddelen.
Is CBD veilig?
De WHO noemt CBD over het algemeen goed verdragen, met een goed veiligheidsprofiel, en merkt op dat gemelde bijwerkingen kunnen komen door wisselwerkingen met medicijnen die iemand al gebruikt (WHO, 2018). Een meta-analyse van 12 placebogecontroleerde studies met 803 deelnemers vond vaker minder eetlust, diarree, slaperigheid en sufheid met CBD. Afwijkende leverwaarden kwamen vooral voor in studies bij kinderen met epilepsie, waar CBD samen met andere medicijnen werd gebruikt (Chesney et al., 2020).
Gebruikt u medicijnen, bent u zwanger of geeft u borstvoeding, overleg dan eerst met uw arts. Meer leest u in bijwerkingen van CBD-olie en CBD en medicijnen.
Is CBD een drug?
Niet in de zin van de Opiumwet. Tetrahydrocannabinol (THC) staat op lijst I van de Opiumwet; cannabidiol wordt in de lijsten van de wet niet genoemd (Opiumwet, geraadpleegd op 6 oktober 2026). Wat dat betekent voor CBD-producten met sporen van THC, is een vraag voor een aparte juridische gids. Ook de WHO vond geen misbruik- of verslavingspotentieel; zie Is CBD verslavend?
Uit onze productie
Via het EIHA-consortium voor novel food hebben wij en de andere eigenaren drie onderzoeksprojecten gefinancierd, samen 3,6 miljoen euro, naar de veilige grenzen van CBD en THC bij mensen, zodat wetgevers op basis van bewijs kunnen beslissen. De resultaten zijn nog niet gepubliceerd. In onze eigen productie testen we elke batch in Zwitserland, en sinds 2013 hebben we geen enkele afgekeurde test gehad.
— Robin Roy Krigslund-Hansen, medeoprichter en CEO
Veelgestelde vragen
Wat is CBD?
CBD, of cannabidiol, is een natuurlijke cannabinoïde uit hennep waar u niet high van wordt. Eén CBD-geneesmiddel is in de EU goedgekeurd voor drie zeldzame vormen van epilepsie; voor andere toepassingen loopt het onderzoek nog.
Hoe werkt CBD-olie?
CBD werkt in op het endocannabinoïde systeem zonder de CB1-receptor te activeren, en op andere doelwitten zoals de serotonine-5-HT1A-receptor. Volgens de WHO is nog niet duidelijk welk mechanisme welk effect verklaart.
Wat doet CBD-olie met je hersenen?
CBD geeft geen high. In een studie voelde 600 mg CBD op schalen voor bedwelming en stemming niet anders aan dan placebo, en in een rijtest had cannabis met vooral CBD geen invloed op het rijgedrag. CBD werkt wel in op receptoren die ook in de hersenen voorkomen.
Is CBD een drug?
THC staat op lijst I van de Opiumwet; cannabidiol wordt in de lijsten niet genoemd. De WHO vond bij mensen geen aanwijzingen voor misbruik- of verslavingspotentieel.
Wat is het verschil tussen CBD-olie en hennepzaadolie?
CBD-olie is een extract uit de bloemen en bladeren van hennep, verdund in een draagolie. Hennepzaadolie wordt uit de zaden geperst en bevat bijna geen CBD.
Wat is het verschil tussen CBD en THC?
Ze hebben dezelfde brutoformule maar een andere structuur. THC activeert de CB1-receptor en maakt high; CBD doet dat niet. Industriële hennep bevat vooral CBD, cannabis die op THC is veredeld vooral THC.
Gerelateerde gidsen
Dit artikel is algemene informatie en geen medisch advies. De oliën van Formula Swiss zijn cosmetische producten voor gebruik op de huid en zijn niet bedoeld om een ziekte vast te stellen, te behandelen, te genezen of te voorkomen. Zie onze volledige disclaimer.
Laatst gecontroleerd:
Bronnen
- Adams R, Hunt M, Clark JH. Structure of cannabidiol, a product isolated from the marihuana extract of Minnesota wild hemp. I. J Am Chem Soc 1940;62(1):196–200. doi:10.1021/ja01858a058
- Mechoulam R, Shvo Y. Hashish—I: the structure of cannabidiol. Tetrahedron 1963;19(12):2073–2078. doi:10.1016/0040-4020(63)85022-X
- PubChem. Cannabidiol (CID 644019). National Library of Medicine. Geraadpleegd op 6 oktober 2026.
- Laprairie RB, et al. Cannabidiol is a negative allosteric modulator of the cannabinoid CB1 receptor. Br J Pharmacol 2015;172(20):4790–4805.
- World Health Organization, Expert Committee on Drug Dependence. Cannabidiol (CBD): critical review report (PDF). Genève, 2018.
- Leweke FM, et al. Cannabidiol enhances anandamide signaling and alleviates psychotic symptoms of schizophrenia. Transl Psychiatry 2012;2:e94.
- Arkell TR, et al. Effect of cannabidiol and Δ9-tetrahydrocannabinol on driving performance: a randomized clinical trial. JAMA 2020;324(21):2177–2186.
- Chesney E, et al. Adverse effects of cannabidiol: a systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Neuropsychopharmacology 2020;45:1799–1806.
- European Medicines Agency. Epidyolex: EPAR. Geraadpleegd op 6 oktober 2026.
- Devinsky O, et al. Trial of cannabidiol for drug-resistant seizures in the Dravet syndrome. N Engl J Med 2017;376:2011–2020.
- Opiumwet, geldende versie per 17 september 2026, lijsten I en II. wetten.overheid.nl. Geraadpleegd op 6 oktober 2026.
